Crónica dun espazo natural protexido

O xerente de Casa Grande de Xanceda, Guillermo Martínez, decidiu, a principios de 2020 propoñer as fragas e brañas do Alto Gaiteiro como espazo privado de interese natural ante a Xunta de Galicia.  E, por fin, isto é real: a administración galega vén de declarar boa parte dos terreos de Casa Grande de Xanceda como espazo natural protexido. Tras un informe técnico, acreditouse que as Fragas e Brañas do Alto Gaiteiro posúen valores singulares que reúnen as condicións para esta declaración. Isto significa que todos os habitantes dos nosos prados, fragas e brañas gozarán de especial protección.

De que habitantes falamos?

Pois dunha chea deles! A nosa especialidade é traballar para que as nosas vacas sexan moOoi felices mais, no proceso, aproveitamos para que o resto de especies que vivían e viven na zona queden con nós nunhas condicións de luxo. Estamos a falar dun total de 92 tipos de aves, dúas delas vulnerables, 26 tipos de mamíferos e 13 de anfibios, dos cales 7 son especies vulnerables. A estes súmanse 9 tipos de réptiles, dous deles en réxime de protección especial, ademais dos que pasan máis desapercibidos, os invertebrados (unhas 60 especies!) xunto con 3 especies de peixes continentais. E, moOoito ollo!! Tamén temos 145 tipos de prantas!  

Como sabes, en Casa Grande de Xanceda, conservamos 200 hectáreas de pastos, bosques e humedais libres de herbicidas, pesticidas e fertilizantes químicos desde hai décadas. O informe técnico presentado para a consecución do espazo privado de interese natural recolle que “a diversidade de insectos e polinizadores é considerable” e a “notable mostra de sebes, brañas, fragas e vexetación, fan que esta paraxe manteña uns valores naturais que merecen ser preservados e potenciados”.

No prado de Gamarzal temos colocadas varias colmeas porque é prado multifloral e con moOoitoas árbores autóctonas. Dalle ao play e coñéceo por ti mismo!



Ademais, o informe subliña que o abandono da actividade agraria ecolóxica de Casa Grande de Xanceda poñería en risco a diversidade da zona, con degradación da paisaxe e perda de biodiversidade. Ou sexa: que as vacas teñen moOoito mérito en todo isto.

O informe tamén considera esenciais os polinizadores, como as abellas. As nosas amigas axudan ao resto do ecosistema a medrar e manterse forte, son básicas para que medren os nosos cultivos e dannos unha muUuliciosa mel. 

Fans do verde

Contan tamén cunha especial mención as nosas carballeiras galaico-portuguesas que son as avoas de toda esta contorna, xa son centenarias! E aínda lles quedan moOoitos aniversarios máis! Como reforzo nós plantamos 400 árbores autóctonas nas marxes dos nosos prados: ademais de axudar na loita contra o cambio climático son sombra e rañadores para as nosas 300 raíñas.

E non só podemos presumir de carballos: na nosa granxa podes atopar bidueiro, salgueiro, sanguiño, abeleira, estripeiro, silva, senecio de folla longa e numerosos fieitos. Iso si, as especies dominantes son o carballo, o castiñeiro e o loureiro. Tamén podes atopar polas nosas corredoiras loureiro real, acivro ou carballo cerqueiro.
 

O patrimonio é o que somos

No espazo natural Fragas e Brañas do Alto Gaiteiro non só son importantes os elementos naturais que o constitúen, tamén o é a paisaxe e a contorna que o rodean. Este espazo natural ten arredor unha paisaxe agraria galega clásica, libre de grandes construcións ou infraestruturas industriais que o contaminen. Por iso, o informe técnico presentado ante a Xunta recoñece a relevancia dentro deste espazo natural do grupo arquitectónico que constitúe a Casa Grande, unha casa agraria do s. XVIII xunto co seu hórreo, recoñecido como BIC pola Xunta por ter máis de 100 anos de antigüidade. A casa é o noso emblema, ata tal punto que fixemos dela o noso logo.

O ciclo sen fin

O caso é que somos parte dunha cadea! Non podemos esquecer que vivimos co resto de especies de plantas e animais, se eles desaparecen, perderemos toda a riqueza que nos aporta. Imaxina: que sería dun mundo sen mel? Ou sen abellas que axuden a florecer as nosas plantas? E sen esas plantas?!?!?!?

Casa Grande de Xanceda apostou dende sempre pola gandería ecolóxica, polo pastoreo e polos produtos de baixo impacto medioambiental.
Finalmente, o que nos permite este recoñecemento de espazo natural protexido é que todo o traballo por manter o ecosistema da nosa terra case intacto se blinde de especial protección por parte dos organismos públicos, impedindo así calquera tipo de agresión ao entorno, como pode ser a construción de autovías, eólicos, industrias contaminantes ou calquera cousa que lle poida causar mal aos animais e plantas que aquí residen.

E non o conseguimos sós! Lográmolo grazas ao teu agarimo e apoio. Cada produto de Casa Grande de Xanceda ten un fondo de benestar animal, de defensa da natureza, e de especies protexidas e moOoi felices.